Twee belangrijke zinsneden in de 6e (!!) alinea van onderstaand Volkskrant artikel:
- “Hoewel de opinie niet juridisch bindend is”;
- “en steeds meer landen het Internationaal Gerechtshof niet meer erkennen of serieus nemen”.
In mijn linker diagram staan de bekende zeven (7) oorzaken van klimaatverandering, door mij aangevuld met nieuwere oorzaken zoals Bitcoin.
Bron: British Geological Survey.
Uit mijn diagram zou moeten blijken dat de mens slechts een (zeer) kleine rol heeft in klimaatverandering.
De recente opinie van het Internationaal Gerechtshof ziet dat duidelijk anders: landen zijn verplicht alles te doen tegen ‘beangstigende’ klimaatverandering (zie tekst hieronder). Vandaar dan ook dat “steeds meer landen het Internationaal Gerechtshof niet meer erkennen of serieus nemen”.
In tegenstelling tot de beperkte menselijke rol in het klimaat, is de rechtspraak wel geheel menselijk qua:
- wetgeving (o.a. parlement, Regering);
- handhaving (o.a. Politie); en
- jurisprudentie (o.a. Rechtbank, Gerechtshof, Hoge Raad).
Inmiddels is duidelijk geworden dat de energie consumptie van artificiële intelligentie (AI) heel veel groter is dan van Bitcoin. In 2028 zal de kerncentrale van Three Mile Island, beter bekend van het kernongeval, daarom een heropening krijgen t.b.v. levering van kernenergie aan Microsoft (o.a. VRT).
De 100% menselijke rol in rechtspraak maakt het – ook voor mij – steeds moeilijker om (internationale) rechtspraak nog serieus te nemen.
Een prachtige tegeltjeswijsheid:
Mensen die werken maken fouten. Mensen die weinig werken maken weinig fouten. Ik ken mensen die helemaal geen fouten maken. Bron
Internationaal Gerechtshof: landen zijn verplicht alles te doen tegen ‘beangstigende’ klimaatverandering (Volkskrant)
Door: Tjerk Gualthérie van Weezel
Datum: 23 juli 2025
“In een scherpe uitspraak heeft het Internationaal Gerechtshof in Den Haag woensdag benadrukt dat alle landen ter wereld ‘alles binnen hun mogelijkheden’ moeten doen om klimaatverandering tegen te gaan.
In een zogenoemde ‘opinie’ noemt het het Hof klimaatverandering een ‘existentiële bedreiging’ en ‘een beangstigend, zelf veroorzaakt probleem’ voor de mensheid. Het internationaal recht verplicht landen volgens het Hof om alle mogelijke maatregelen te nemen die de uitstoot van broeikasgassen kunnen beperken. Landen die dat nalaten, kunnen volgens het Hof aansprakelijk worden gesteld voor de schade die andere landen lijden als gevolg van extreem weer, stijgende zeespiegels en andere directe gevolgen van de uitstoot van broeikasgassen.
Daarmee bevestigt het Hof precies wat studenten van de eilandstaat Vanuatu hoopten te bereiken toen ze ruim tien jaar geleden het initiatief namen voor de rechtszaak. Nadat cycloon Pam in 2015 een gigantische ravage had aangericht op het eiland in de Stille Oceaan, vroegen de jongeren zich af of ze via het internationaal recht actie konden afdwingen.
Na lang lobbyen leidde dat twee jaar geleden ertoe dat een meerderheid van de Verenigde Naties het Internationaal Gerechtshof twee vragen stelde. Ten eerste: welke verantwoordelijkheid rust er op landen om actie te ondernemen tegen klimaatverandering? En ten tweede: in hoeverre zijn landen die veel uitstoten aansprakelijk voor de klimaatschade van andere, armere, landen?
Mijlpaal
Klimaatminister Ralph Regenvanu van Vanuatu reageerde woensdag op de trappen van het Vredespaleis in Den Haag tevreden op de uitspraak. Hij noemde het een ‘mijlpaal’ die bevestigt dat alle landen een bindende verplichting hebben om hun beleid in lijn te brengen met het doel de opwarming van de wereld onder de 1,5 graad te houden. Hij benadrukte dat Hof met vijftien rechters unaniem tot de uitspraak was gekomen. ‘Laat dit het moment zijn van een verandering voor klimaatrechtvaardigheid.’
Hoewel de opinie niet juridisch bindend is, en steeds meer landen het Internationaal Gerechtshof niet meer erkennen of serieus nemen, zal de uitspraak volgens juristen overal ter wereld consequenties hebben. ‘Zeker in Europa en Nederland, landen die nog wel waarde hechten aan de uitspraken van het Internationaal Gerechtshof’, zegt Joyeeta Gupta, hoogleraar klimaatrechtvaardigheid aan de Universiteit van Amsterdam en verbonden aan het Instituut voor Water Educatie in Delft. ‘Om het doel van 1,5 graad te halen, moet Europa echt meer doen.’
Gupta wijst ook op de scherpe passage in de opinie over de schade die een land toebrengt aan het klimaat wanneer het licenties uitgeeft om nieuwe fossiele brandstoffen aan te boren, of fossiele subsidies verstrekt. ‘Dat is ook direct relevant voor Nederland.’ En dan is er nog de uitspraak dat de nationale klimaatplannen elke keer ambitieuzer moeten zijn. Die verplichting verbiedt landen dus om hun klimaatbeleid af te zwakken.
Aanvullende verklaringen
Opvallend is bovendien dat het Hof duidelijk maakt dat de verplichting om de klimaatverandering aan te pakken uit veel meer wetten en verdragen volgt dan alleen het Klimaatverdrag. Ook de verdragen over biodiversiteit, zeeën, mensenrechten en zelfs het gewoonterecht leggen volgens de rechters de verplichting op aan alle landen ter wereld om de uitstoot van fossiele brandstoffen tegen te gaan. ‘Dit raakt bijvoorbeeld de VS die het Klimaatakkoord van Parijs niet meer erkennen’, zegt Gupta. ‘Ook zij zijn dus volgens het internationaal recht verplicht zich aan die 1,5 graad te houden. Net als alle landen in de wereld.’
Hoewel rechter Yuji Iwasawa woensdag twee uur nodig had om de ‘opinie’ voor te lezen, is dat nog lang niet alles wat de vijftien rechters te zeggen hadden. Het gehele document is nog veel uitgebreider. Bovendien heeft een groot gedeelte van de rechters nog een aanvullende verklaring aan deze opinie toegevoegd.
Er valt voor juristen de komende tijd nog veel te bestuderen, stelt Gupta. Maar haar valt het in elk geval al wel op dat alle aanvullende verklaringen van rechters punten bevatten die zij graag ‘nog scherper’ hadden willen zien. Bijvoorbeeld over hardere definities van landen die schade toebrengen en landen die daar schade van ondervinden. ‘Ik had zelf ook nog wel wat scherpere teksten willen zien over het recht van ontwikkelingslanden om zich te ontwikkelen. Maar ook zonder die passages blijft het een heel scherpe tekst.’ “
Bron:
0 Comments